83 lata temu hitlerowcy spacyfikowali wieś Kalenne, paląc domy i mordując mieszkańców. W rocznicę tych tragicznych wydarzeń pamięć ofiar uczcili przedstawiciele władz samorządowych gminy Modliborzyce, którzy w czwartek, 2 października 2025 r., złożyli kwiaty i zapalili znicze przy pomniku w Kalennem.
Hołd pomordowanym oddali: burmistrz Modliborzyc Witold Kowalik, przewodniczący Rady Miejskiej Adam Kapusta, sekretarz gminy Marzena Dolecka-Jocek oraz dyrektor Biblioteki u Kazimierza – Marta Frączek.
„Hitlerowcy wyszli z lasu drogą prowadzącą do pobliskiego Łążku. Dramat rozegrał się we wczesnych godzinach porannych w piątek, 2 października 1942 roku. Po kilku deszczowych dniach nastała ładna pogoda, dlatego wielu mieszkańców pracowało na polach. To oni jako pierwsi dostrzegli nadciągających żołnierzy – i jako pierwsi padli ofiarą strzałów.
Początkowo nikt nie przypuszczał, że grozi mu niebezpieczeństwo. Ludzie byli zajęci jesiennymi pracami, lecz gdy padły pierwsze strzały do cywilów, rozpoczął się tragiczny rozdział historii wsi.
Naoczny świadek wydarzeń, pani Wanda Krasowska, wspominała: „Niemiec wymierzył i strzelił do ojca. Kula przeszła przez rękę i bok. Upadł na ziemię, krzycząc, przez co ściągnął na siebie kolejne pociski. Dorośli własnymi ciałami zasłaniali dzieci, by dać im szansę ucieczki.”
Oprawcy zaczęli podpalać zabudowania znajdujące się najbliżej drogi. Płonęły domy Krasowskich, Kaniów, Ludianów, Czajków, Podporów, Kuziorów, Małków, a także wiejska karczma. Gdy z ogarniętych ogniem chat wybiegali przerażeni ludzie, hitlerowcy ustawili przy szkole ciężki karabin maszynowy i rozpoczęli ostrzał. Ginęli zarówno ci, którzy próbowali uciekać, jak i ci, którzy pozostali w domach – kule karabinu przebijały bowiem drewniane ściany chat”. (frag. przemówienie Burmistrza Modliborzyc Witolda Kowalika wygłoszony podczas uroczystości 80. rocznicy pacyfikacji Kalennego, Ciechocina oraz Gwizdowa).
W tym samym czasie Niemcy spacyfikowali również pobliskie wsie: Gwizdów i Ciechocin. Łącznie zginęło 77 osób – w tym dzieci, kobiety i starcy. Najwięcej ofiar pochodziło z Kalennego – 60 osób, z Gwizdowa – 11, a z Ciechocina – 6.
Miejsce tragedii początkowo upamiętniał drewniany krzyż. W 1975 roku społeczność gminy Modliborzyce ufundowała pomnik z inskrypcją:
„W hołdzie ofiarom hitlerowskiej okupacji w latach 1939–1944. Cześć ich pamięci. W XXX rocznicę zwycięstwa – społeczeństwo gminy Modliborzyce. Kalenne, 9.05.1975.”
W 2012 roku stanął obecny pomnik, na którym umieszczono nazwiska wszystkich pomordowanych 2 października 1942 roku.
Na stronie biblioteki prezentujemy Państwu tekst autorstwa pana Marka Mazura, dotyczący wydarzeń z października 1942 r. Zachęcamy do lektury: https://bibliotekaukazimierza.pl/aktualnosci/1078-kalenne-jesien-1942-dramaty-tych-ktorzy-przezyli
